+48 518 161 558 psycholog@olaradomska.com

To jak funkcjonują nasze relacje, nasza kariera zawodowa, nasze samopoczucie, zależy od naszych przekonań. Czym są przekonania? Dlaczego mają wpływ na nasze życie? Jak z nimi pracować i zmienić swoje życie?

Na początku było słowo… Gdy bliżej się przyjrzymy temu zdaniu, to możemy dojść do wniosku, że to głębsza metafora naszego codziennego funkcjonowania i życia jako całości. Naprawdę! Większość zmian w naszym życiu zaczyna się od zmiany naszego myślenia, postrzegania i doświadczania świata. Więc jeżeli czujesz, że potrzebujesz zmian w życiu, to warto zacząć od pracy nad swoimi przekonaniami. Bo to jak funkcjonują nasze relacje, nasza kariera zawodowa, nasze samopoczucie, zależą w dużej mierze od naszych przekonań. Czym są przekonania? Dlaczego mają wpływ na nasze życie? Jak z nimi pracować i zmienić swoje życie? Już spieszę z odpowiedziami.

Jeżeli doprowadzisz do porządku własne wnętrze, to, co na zwenątrz samo ułoży się we właściwy sposób.

– E. Tolle

Po kolei, a więc czym są przekonania? Przekonania to zbiór myśli, zasad, założeń jakiei mamy na temat siebie, innych ludzi i świata. Możemy je podzielić na przekoanania kluczowe i przekonania pośredniczące. Te pierwsze stanowi przede wszystkim nasze postrzeganie samych siebie, a także innych ludzi. Często wyrażamy je jako takie niepodważalne prawdy, np. „Jestem kreatywna” albo „Jestem głupia”, „Wchodzę w toksyczne związki” albo „Mam świetne relacje z ludźmi”, „Ludzie oszukują” albo „Ludzie chętnie pomagają innym”. Przekonania pośredniczące to zasady, zdania warunkowe, np. „Rodzice będą bardziej mnie kochać, gdy będę mieć lepsze oceny w szkole”, „Mężczyźni interesują się kobietami, gdy te udają bardziej niedostępne” albo „Nie można pokazywać swoich słabości”.

Wpływ przekonań na nasze życie

Przekonania są trochę jak samospełniająca się przepowiednia, taki filtr odbioru bodźców ze świata, interpretowania sytuacji, które zdarzają Ci się w życiu. Psycholog Albert Ellis w końcu lat 50. XX wieku opisał tzw. model ABC, którym można opisać większość problemów, z którymi się borykamy w życiu. W modelu ABC:

A oznacza wydarzenie aktywizujące (Activating event)

B – myśli automatyczne i/lub przekonania (Befiefs)

C – konsekwencje (Consequences), czyli emocje, reakcje ciała i  zachowania.

Wyobraź sobie taką sytuację. Jedziesz samochodem z kolegą, partnerem, ojcem. Z mężczyzną. Ty kierujesz. Zmieniło się światło, musisz się zatrzymać. Twój towarzysz podróży mówi: „Jest czerwone światło”. To jest A – wydarzenie aktywizujące. Niby banalne, a jednak w tym momencie w Twojej głowie odpalają się przekonania (B).

Od tego, co pomyślisz w tej sytuacji, zależy dalsza część tej historii: emocje, które się pojawią, jak odpowiesz na ten komunikat, jak się zachowasz, czy Twoje ciało się zepnie i poczujesz gorąco na twarzy (C). Jeżeli pomyślisz sobie „Po prostu komentuje fakt” (za czym stoi np. przekonanie: „Ludzie mają dobre intencje”), to Twoją reakcją może być zwyczajna odpowiedź: „Wiem”. Jeżeli w Twojej głowie odpali się przekoananie: „Mężczyżni sądzą, że kobiety są słabymi kierowcami”, to zakładam, że atmosfera w samochodzie zgęstnieje. Rozumiesz już ten mechanizm?

Jak zidentyfikować swoje przekonania?

Aby zidentyfikować swoje przekonania, po prostu przyjrzyj się różnym myślom, „prawdom” o sobie i o otaczającym Cię świecie. Najłatwiej wyłowić myśli automatyczne, czyli to, co jako pierwsze przychodzi nam do głowy w różnych sytuacjach.

Zwróć szczególną uwagę na to, co słyszałaś od ważnych dla Ciebie osób (mamy, taty, babci, nauczycieli, przyjaciół, starszego rodzeństwa). Jakie wnioski wysuwasz w pierwszym odruchu z różnych sytuacji? Myślisz sobie: „Ale jestem głupia/ naiwna…”. Złap mysli, które przychodzą Ci wówczas do głowy. Dlaczego zachowujesz się w określony sposób? Jakie zasady wewnętrzne za tym stoją? Np. dlaczego wybrałaś takie studia, dlaczego spędzasz czas w taki a nie inny sposób? Wejdź w rolę Sherlock’a i zbadaj uważnie swoje postępowanie.

Dobrym źródłem odkrywania swoich przekonań są nasze relacje z innymi ludźmi. Ludzie są dla nas jak takie lustro, w którym możemy odnaleźć własne cząstki – w tym również przekonania. Często zauważamy w nich to, co mamy w sobie, czego doświadczamy, nie akceptujemy, nie przepracowałyśmy jeszcze. Dlatego też zapraszam kobiety na cykl kręgów online w temacie relacji. Osobom z zewnątrz czasami łatwiej może być również dostrzec przekonania, które wyrażamy nie w prost, opowiadając naszą historię życia czy wyzwania, z którymi właśnie się zmagamy. Możemy być naprawdę zaskoczone jak trafnie potrafią ująć to, co leży schowane gdzieś na dnie naszego serca (metaforycznego), do czego ciężko nam się przyznać, ale mocno wpływa na nasze życie.

W tym procesie może towarzyszyć Ci psychoterapeuta, przy czym do tego typu pracy szczególnie polecam terapię poznawczo – behawioralną. Podczas pracy w ramach terapii dialektyczno – behawioralnej praca z poznawcza, czyli praca z przekonaniami, również się odbywa. Jednak ma to miejsce dopiero po ustabilizowaniu ryzyka i wyregulowaniu emocji.

Co daje nam praca z przekonaniami?

Przekonania nie zawsze są złe. Przekonania mogą być zarówno wspierające, dodające nam mocy i energii do radzenia sobie z różnymi wyzwaniami, jak i niewspierające, podcinające nam skrzydła i prwadzące do konfliktów. Zastanów się więc, czy te przekonania, które zidentyfikowałaś są dla Ciebie wspierające, oraz określ (np. w procentach), na ile wierzysz w każde z nich. Poszukaj w sobie historii, które wyjaśnią Ci, skąd wzięła się u Ciebie taka myśl.

Najważniejszy etap pracy z przekonaniami to przeformułowanie niewspierających przekonań w taki sposób, aby były bardziej wspierające. Np. jeżeli myślę, że Jestem leniwa, niesystematyczna, to wyjaśniam w ten sposób, dlaczego nie osiągam sukcesów, chronię się przed rozczarowaniem, ale przy tym pozwalam sobie na odpuszczanie działań, które są dla mnie ważne, które mogłyby doprowadzić do osiągnięcia wymarzonego stanu rzeczy. Przy zmianie przekonań nie chodzi o to, byśmy wmawiali sobie coś, w co nie wierzymy. To tak jakbyśmy wmawiali sobie: “Jestem bananem”.

Przeformułujmy przekonania tak, by nasz umysł je łatwiej zaakceptował. Przekonanie wspierające mogłoby brzmieć: „Każdego dnia podążam w kierunku swoich marzeń” (tak afirmacyjnie) albo “Staram się działać, gdy mam na to siłę/ochotę”.

Pamiętaj, że identyfikacja przekonań i praca nad nimi to proces, który zajmuje jakiś czas. Bądź dla siebie wyrozumiała/ły i jak najczęściej wyrażaj wdzięczność sobie, że zajęłaś się swoim życiem – u podstaw, jakim są przekonania.


Jeżeli podobał Ci się ten artykuł, zostaw po sobie jakiś ślad, skomentuj go. Napisz kilka słów od serca, będzie mi ogromnie miło 

Ola Radomska